Vroeger en Nu: Martenshoek

MARTENSHOEK

In deze zesde aflevering van onze rubriek Vroeger en Nu gaan we - hoe kan het ook anders na dit feestelijke maritieme weekend - naar Martenshoek – Foxham. Martenshoek - oudere inwoners spreken van Houk - ligt aan het oude Winschoterdiep, direct ten oosten van Foxhol.

Martenshoek is ontstaan bij een sluis in het Winschoterdiep. Bij de sluis, die zeer druk gebruikt werd, ontstonden allerlei activiteiten. Daaruit ontwikkelde zich met name de scheepsbouw. Het oude diep is inmiddels gedempt, nadat ten noorden van de scheepswerven een nieuw tracé voor het kanaal was gegraven. In 1851 werd in Martenshoek, de IJzergieterij Ten Oever, Koning & Co gesticht. In 1882 trad J.M. de Muinck Keizer als firmant toe.

Onder zijn leiding werd voor het eerst in Nederland gietstaal geproduceerd, onder de naam reformijzer. Nog steeds zijn in Nederland veel individueel genummerde gietijzeren molenassen van windmolens in bedrijf, afkomstig van De Muinck Keizer uit Martenshoek. In 1902 werd nr. 100 gegoten. In 1913 verhuisde het bedrijf naar Zuilen. Hier had men aansluiting op het Merwedekanaal en op het spoorwegnet. Eén van de grootste afnemers, Werkspoor, lag in de buurt. De officiële naam was vanaf dat moment de Nederlandsche Staalfabrieken v/h J.M. de Muinck Keizer; afgekort als d.M.K. of in spreektaal Demka. In 1921 werd Demka dan ook de naam van het bedrijf.

Na het vertrek van deze ijzergieterij uit Martenshoek komt op die plek machinefabriek D.H. Landeweer & zonen en vanaf 1940 komt machinefabriek D.E. Gorter (vanaf de Hoofdstraat in Hoogezand) in het pand. Douwe Gorter gaat in 1987 failliet. De oude en de nieuwe foto zijn genomen ter hoogte van scheepswerf G. H. Bodewes aan de Werfkade en nu het kantoor van Royal Bodewes. Aan deze Werfkade treffen we ook nog een rijksmonument aan: het pand van de voormalige dekkledenfabriek en scheepstuigerij N.V. Weco uit 1941.

Voor opmerkingen of aanvullingen mailt u naar : histverhosap@gmail.com. Meer over de historie van onze gemeente vindt u op: gemeentearchief.hoogezand-sappemeer.nl en www.historische-vereniging-hs.nl.


Auteur

Redacteur