Vroeger en nu | Kielwindeweer

KIELWINDEWEER

Aflevering negenentwintig van Vroeger en Nu brengt ons met de camera naar de voormalige Dorpskade in Kielwindeweer. De naam Dorpskade is na de Tweede Wereldoorlog gewijzigd in Pieter Venemakade.

Kleermaker Pieter Venema werd op 20 januari 1945 gefusilleerd door de Duitse Sicherheits Dienst omdat hij in het verzet zat en ook aan onderduikers bescherming bood. Kiel-Windeweer ontstond halverwege de zeventiende eeuw als nederzetting langs het Kieldiep, vroeger Kielsterdiep, respectievelijk Hoofddiep van Windeweer genoemd, dat in het kader van de turfwinning is aangelegd als zijkanaal van het Winschoterdiep en doorloopt naar het Grevelingskanaal. De turfwinning bood werkgelegenheid aan duizenden arbeidskrachten, die vanuit het hele land naar de veengebieden trokken.

Voor veel mensen bood het een kans op een beter bestaan. In dit gebied ontstonden zo allerlei veenkoloniën. Hier vestigden zich honderden werkzoekenden in het gebied rond het Kieldiep en zo groeide de nederzetting bij de bocht -de kiel- van het kanaal uit tot het dorp Kiel-Windeweer. Na het afgraven van de turf werd de ondergrond door de stad Groningen uitgegeven als landbouwgrond. Achter de enorme Fagus sylvatica Atropunicea – de prachtige rode beuk – ontwaart onze lens een Rijksmonument: de Amshoff.

Tegenwoordig kan men in de Amshoff terecht voor allerlei feesten: partijen tot 150 personen zijn er mogelijk. Voor de mooie momenten in de zomermaanden is er een grote Engelse landschapstuin, maar ook in de kerk met zijn hoge plafonds is het samen zijn met veel publiek zeer aangenaam.

Hoe begon het daar ooit in vroeger tijden: in 1754 dienden de 800 inwoners van de plaatsjes Windeweer en Lula bij de gemeente Groningen een verzoek in tot een eigen kerk met predikant. Hun verzoek werd vrijwel direct ingewilligd en in 1755 gaf de stad Groningen opdracht voor 5918 gulden en 3 stuivers om deze veenkoloniale kerk met pastorie te bouwen.

Bij de pastorie hoorde ook nog een stal, want de predikant werd geacht voor een deel in eigen onderhoud te voorzien. Tijdens de bouw hield Hendrik Amshoff namens de stadbouwmeester toezicht op de bouw. De turfstekers zijn dan eindelijk verlost van hun zondagse wandelingvan twee uur naar Hoogezand. De kerk is opgetrokken uit baksteen en voorzien van rondboogvensters en in de dakruiter hangt een klok uit de 14e eeuw. In 1756 wordt er een preekstoel in de kerk geplaatst en zeven jaar later wordt de kerk vergroot tot een zaalkerk. In 1870 wordt de zijvleugel verbouwd tot woonruimte en de karakteristieke serre stamt uit 1928.

In 1986 is de Amshoff overgedragen aan de Stichting Oude Groninger Kerken.

Voor opmerkingen of aanvullingen mailt u naar : histverhosap@gmail.com. Meer over de historie van onze gemeente vindt u op: www.gemeentearchief.hoogezand-sappemeer.nl/ en www.historische-vereniging- hs.nl


Auteur

Redacteur