Cultureel erfgoed centraal tijdens koetsentocht

Hoogezand-Sappermeer

Het is nu al bekend dat er op 2 september meer dan twintig rijtuigen meedoen met de Fraeylema Koetsentocht en het ziet ernaar uit dat daar nog deelnemers bij komen.

Het wordt dus een grote presentatie en een fraaie mix van diverse pronkjuweeltjes, getrokken door paarden of pony’s. Sommige zijn al 100 tot 150 jaar oud. Een oer-Nederlands straatbeeld en een oogstrelend plaatje langs Groningse buitenplaatsen, herenboerderijen, adellijke landgoederen en middeleeuwse kerken.

En dan is er een verrassing voor liefhebbers van gemotoriseerde oldtimers: de koetsentocht wordt voorop gegaan door historische auto’s uit begin 1900 met een verbrandingsmotor op benzine: in die tijd waren auto’s een zeldzaamheid en deze fraaie exemplaren zijn dat nog steeds!

Hoewel het nog een verrassing is welke koetsen er meedoen, kunnen we alvast een tipje van de sluier oplichten. Zo kunt u 4 fraai gerestaureerde postkoetsen ofwel mail coaches bewonderen, elk met vier gelijkende paarden ervoor. Deze vrij zware rijtuigen hebben ooit gediend voor vervoer van passagiers en post over een groot netwerk van postwegen; wie de Amerikaanse westerns of stripverhalen van Lucky Luke kent, krijgt een goed beeld van constructie en ontwerp. Van Gend & Loos bracht er tot een dikke eeuw geleden de bestellingen mee rond.

Daarnaast is oud vakmanschap te bewonderen van een elegante collectie jachtwagens waar je comfortabel in kunt zitten, een overdekte boulevardtram voor 12 tot 16 personen en de Victoria boodschappenwagens voor theevisites en uitstapjes, vernoemd naar Queen Victoria. Ook is de Janplezier van de partij: de voorloper van de touringcar en populair voor toeristische uitstapjes.

Koetsenbouwers uit die tijd hadden een wielbouwer, schrijnwerker, smid, bankwerker en schilders in dienst. De belijning werd steeds sierlijker en de bouwer had het devies: voor elke gelegenheid en doel een passend rijtuig maken. De route van 2 september is ongeveer 20 kilometer lang en paarden en inzittenden zijn toegerust met traditionele tuigages, kleding en accessoires uit die tijd. De prijsuitreiking vindt plaats op de Fraeylemaborg.

Gek zijn van auto’s kan ver gaan. De gebroeders Prins uit Schildwolde stoppen al hun vrije tijd in het restaureren van antieke automobielen; tot in detail wel te verstaan. Ze begonnen met een T-Ford uit 1911, aangedreven door een Ford-benzinemotor, twee versnellingen, een houten vloer, een slinger om de verbranding mee op gang te brengen, een carbid-pot om de verlichting in de koetslampjes te ontbranden en een ‘schoonmoedersstoel achterin. Omdat het een open auto is, was warme kleding een vereiste. Om dit unieke exemplaar te kunnen restaureren, moest eerst een uitgebreide studie worden gedaan. De T-Ford staat nu klaar om met de nodige mankracht te worden aangeslingerd voor de Fraeylema Koetsentocht. Om in deze T-Ford te rijden is absoluut training nodig; hij rijdt maximaal 50 kilometer per uur, mag niet op de snelweg, heeft geen versnellingsbak en geen remtrommels. Je moet dus weten dat je remt op de versnellingsbak!

Een ander paradepaardje is de Amerikaanse Buick uit 1928, zwaar mishandeld door de tijd en gevonden in een schuur in Groningen. De broers hebben er een paar jaar over gedaan om alle elementen van deze automobiel te restaureren en te vernieuwen, passend bij de tijd: de

complete bekleding en vering van de stoelen, de carrosserie, het dak, de houten spaken, de verlichting buiten en binnen, de benzinemotor in vrachtwagenmodel en het spuit- en verfwerk in een passende rode kleur. De bumpers die bij dit model horen, kochten ze in Canada en de

missende of kapotte motoronderdelen lieten ze maken. Omdat deze Buick ook gebruikt wordt voor bruidsparen, bouwden ze een champagne-barretje achterin. Behalve de Prins-collectie zijn ook de oldtimers van Willy Spithorst, Piet Heres en een antiek vrachtwagentje van het museum in Veendam te bewonderen! Genoeg rijdend antiek materieel

dus.


Auteur

Redacteur