Vroeger en Nu | Zaalkerk

WESTERBROEK

Aflevering vijfenveertig van onze rubriek Vroeger en Nu brengt onze camera naar een markante plek aan de Oudeweg in Westerbroek. We zien op de kleurenplaat de Hervormde kerk en op het plaatsje naast de kerk zien we het beeld van de ‘Baggelaar van Westerbroek’.

De baggelaar herinnert aan de vervening van het gebied rond Westerbroek, dat al in de dertiende eeuw in cultuur werd gebracht voor de veenafgraving. Dit gebeurde niet op de manier zoals in de veenkoloniën, er werd namelijk geen gebruik gemaakt van kanalen en wijken. De zaalkerk van Westerbroek -een rechthoekig kerkgebouw- op de foto’s uit 1935 en 2018 is een Rijksmonument met een bewogen geschiedenis aan verwoestingen, herbouwen en renovaties.

Al ruim 400 jaar geleden, we schrijven dan het jaar 1604 werd er een dominee aangesteld in Westerbroek. Aangenomen wordt dat er toen ook een kerk of een kapel moet zijn geweest. In 1721 werd deze eerste kerk verwoest, maar in datzelfde jaar kon ook een nieuwe kerk in gebruik worden genomen. De eerste doop in de nieuwe kerk was op 12 december 1721. De stenen klokkentoren stamt uit 1785 en deze kostte toen 1650 gulden. In 1888 werd de kerk getroffen door een fatale blikseminslag, gevolgd door een brand. De restanten van de vuurhaard worden na dit debacle opgeruimd en de kerk, die vervolgens werd gebouwd is de huidige kerk. Wat de lengte betreft van het huidige kerkgebouw, deze is iets korter dan de vorige, maar wel is deze kerk wat breder.

Aannemer Albertus Daanje uit Noordbroek bouwde de kerk voor een bedrag van ongeveer 4000 gulden. De kosten van de architect bedroegen 250 gulden. In de jaren 1888 en 1889 is er geld ingezameld voor de bouw van deze nieuwe kerk. De opbrengst was ongeveer 3000 gulden, een zeer groot geldbedrag voor die tijd : een dagloon bedroeg toen zo’n 75 cent. In 1904 werd een fraai orgel aangeschaft. Bouwer hiervan was de firma Van Oeckelen te Glimmen, kosten 1250 gulden.

Dit orgel is gerestaureerd in 1977. De klok uit de toren is in de Tweede Wereldoorlog weggehaald door de Duitse bezetter voor oorlogsdoeleinden, maar werd na de bevrijding teruggevonden en weer terug in de torenklok gehangen. In het voorjaar van 2003 werd de kerk van binnen grondig gerestaureerd. De vloeren waren aangetast en deze moesten geheel worden vervangen. Daartoe werd in de kerk 110 m3 zand uitgegraven en er werd een nieuwe fundering gelegd. Tijdens het uitgraven werd er op één bepaalde plaats in de vloer een 25- tal bij elkaar gelegde skeletten gevonden. Deze zijn herbegraven onder het liturgisch centrum van de kerk.

Voor opmerkingen of aanvullingen mailt u naar : histverhosap@gmail.com


Auteur

Redacteur