Boek Goff Miedema over het verzet op Dennenoord

HOOGEZAND

Goff Miedema uit Hoogezand heeft een boek geschreven over onderduiken en verzet op Dennenoord in Zuidlaren: ‘Onderduiken in een broeinest van verzet’.

Miedema beschrijft in het boek hoe tijdens de Tweede Wereldoorlog op het Dennenoord-terrein in Zuidlaren allerlei verzetsactiviteiten konden plaatsvinden en hoe tientallen onderduikers werden verborgen. En dat terwijl het op Dennenoord wemelde van de Duitsers. Centraal staat de familie Ten Haaf. Dit omdat haar rol, stelt Miedema, altijd onderbelicht is gebleven.

Oprechten dank

Goff Miedema stuitte in 2016 op een advertentie in een editie van Oostermoer-Noordenveld uit mei 1945. Daarin feliciteren 37 mensen het echtpaar Ten Haaf met zijn 25-jarig huwelijksfeest én betuigen ze hun ‘oprechten dank’ voor de bij hen genoten bescherming tijdens hun periode van onderduiken. De advertentie bevat onder meer de namen van Anne Miedema, de vader van Goff, en diens broer Piet. De woorden ‘oprechten dank’ waren vetgedrukt. Dat triggerde Miedema. Via een oproep in de krant kwam Goff Miedema in contact met verschillende nazaten van mensen die bij de familie Ten Haaf ondergedoken hadden gezeten. Zij verschaften hem veel bruikbare informatie over de rol die de familie Ten Haaf heeft gespeeld in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een rol die meer dan zeventig jaar nagenoeg onbelicht is gebleven.

Willem en Elsina ten Haaf

Willem Marinus ten Haaf (geboren in 1896) en Elsina ten Haaf-Alons (geboren in 1897) vestigden zich in 1930 in Zuidlaren. Ten Haaf werd hoofd van de technische dienst van psychiatrisch ziekenhuis Dennenoord. Een jaar later betrokken zij een woning op het Dennenoord-terrein (E29, naast de smederij), die speciaal voor hen was gebouwd. Al snel na het uitbreken van de Tweede Wereldoorloog was het echtpaar, dat elf kinderen kreeg, actief in het verzet op Dennenoord. Het hielp tientallen onderduikers aan een schuilplaats: in hun huis, in één van de twee ondergrondse ruimtes onder de schuur in de tuin of onder de wasserij van Dennenoord. Andere kopstukken van het verzet op Dennenoord en in de rest van Zuidlaren waren burgemeester Jan Hielke Roukema, Taeke de Jong (verpleger op Dennenoord) en Arnold van Weringh (smidsknecht bij Dennenoord). Roukema en Van Weringh kregen na WOII veel lof toegezwaaid voor hun verzetswerk. Van Weringh ontving in 1976 zelfs de onderscheiding Yad Vashem voor zijn hulp aan Joodse onderduikers.

Nooit erkenning

Willem en Elsina ten Haaf hebben nooit erkenning gekregen voor hun verzetswerk. Sterker nog: ze werden nog net niet met pek en veren Zuidlaren uitgejaagd. Ten Haaf werd beschuldigd van heulen met de vijand, van diefstal en van wanbeleid. Hij werd daarom in 1949 ontslagen bij Dennenoord. Een jaar later kwam de ontslagkwestie voor de rechtbank. De rechter stelde vast dat alle beschuldigingen niet bewezen waren en sprak Ten Haaf volledig. Maar het kwaad was al geschied.

Verenigde Staten

Na zijn onterechte ontslag bij Dennenoord verhuisde Willem ten Haaf met zijn gezin naar Strijen in Zuid-Holland, waar de familie in 1953 ook nog eens de Watersnoodramp over zich heen kreeg. In navolging van bijna al hun kinderen emigreerden Willem ten Haaf en Elsina ten Haaf-Alons in 1966 naar het buitenland; in hun geval naar de Verenigde Staten. Willem Marinus ten Haaf overleed daar in 1971; zijn echtgenote stierf twintig jaar later in Canada. In 1984 ontvingen ze het Verzetsherdenkingskruis. Willem ten Haaf kreeg deze onderscheiding postuum.

Bronnen

Goff Miedema kon voor ‘Onderduiken in een broeinest van verzet’ putten uit vele boeken, documenten en archieven. Maar zijn belangrijkste bron was toch wel het boek ‘Twilight Ramblings’ dat Anny de Reus-Ten Haaf , een dochter van het echtpaar, schreef over hun tijd in Zuidlaren. Ook de vele nazaten van mensen die bij het echtpaar Ten Haaf ondergedoken hebben gezeten waren bijzondere bronnen.

Bestellen

Het boek ‘Onderduiken in een broeinest van verzet’ wordt vrijdag 13 april gepresenteerd in de Kandelaarkerk in Zuidlaren. Aanvang: 13.30 uur. Belangstellenden kunnen het boek bestellen bij de auteur. Dit door een bestelformulier aan te vragen (0598-322198 of 06-11374360) en dat ingevuld te retourneren naar gofmie@gmail.com.

Auteur

Marc Jansen