‘De klokken van Chagall’ in synagoge Zuidlaren

ZUIDLAREN

In de synagoge in Zuidlaren wordt zondag 15 april de expositie ‘De klokken van Chagall, na zestig jaren’ geopend.

Chagall-kenner Jan Henk Hamoen neemt om 15.00 uur de openingshandeling voor zijn rekening. Hij geeft bovendien een lezing, getiteld: ‘De verbeelding van de tijd bij Chagall’. Nikki Jacobs zingt bij de opening Jiddische liederen. De tentoonstelling wordt 13 mei om 15.00 uur beëindigd met een lezing van Pieter Zuidema van het Chagall Research Centre.

Marc Chagall

Beeldhouwer Joop Beljon schreef in 1956 een essay over de zwevende staartklokken in het werk van Marc Chagall. Grafisch ontwerper Pieter Brattinga wilde dit publiceren in het ‘Kwadraatblad’, een jaarlijkse gratis uitgave van de Hilversumse drukkerij De Jong & Co. Hierbij vatte Brattinga een vermetel plan op voor de illustratie: hij verzocht Chagall hoogstpersoonlijk om een nieuwe klok te tekenen. En jawel, de meester stemde toe. Een tocht naar ’s mans atelier in Zuid-Frankrijk volgde. Fotograaf Ed van der Elsken reisde mee om dit avontuur vast te leggen. De drie kwamen terug de litho-tekening ‘Les Pendules’.

Reizende expositie

Ruim zestig jaar later is de tijd rijp voor een terugblik. 8 februari 2017 werd in het Haagse Museum Meermanno een boekje (qua vormgeving geïnspireerd op het Kwadraatblad) gepresenteerd. Daarnaast organiseert het Chagall Research Centre een reizende expositie, die in twaalf Nederlandse plaatsen neerstrijkt. Naast grafisch werk van Chagall rond het klokken-thema toont deze expositie het originele Kwadraatblad waarin de klok ‘Les Pendules´ staat afgedrukt en de steen waarop Chagall deze litho in 1956 tekende. Pieter Zuidema: “Over die reis naar Zuid-Frankrijk heeft Pieter Brattinga ooit een smakelijke redevoering gehouden. Naast Beljons essay ‘De Klokken van Chagall’ hebben we ook die tekst in het boekje opgenomen.” Verder bevat het boekje artikelen van kunsthistorica Brenda Roos en Pieter Zuidema zelf. “Ik heb wel een andere kijk op die klokken dan Beljon,” zegt Zuidema. “Vandaag de dag schrijven we niet meer zo verheven, zo wollig over kunst. En dertig jaar na Chagalls dood kun je alles beter in perspectief plaatsen.”
Tijdens de tentoonstelling is de synagoge op vrijdag en zaterdag van 13.00 tot 16.00 uur open voor publiek. De toegang is gratis.

Auteur

Marc Jansen