Ontmoet de molenaar

SLOCHTEREN

Komend weekend staan de molens centraal in Nederland. Zaterdag en zondag worden de Nationale Molendagen gehouden. Dat betekent volop moois te bekijken, ook bij ons in de regio.

Door Jessica Koning

Molenaars zijn de hele dag op ‘hun’ molen aanwezig en vertellen bezoekers maar wat graag over de werking van een molen of over de rijke geschiedenis van de betreffende molen en het omliggende gebied. Eén van de molenaars uit onze regio is Henk Helmantel. In 2004 startte hij samen met de schoonvader van zijn dochter aan de tweejarige opleiding tot molenaar. Helmantel moest toen nog twee jaar werken tot zijn pensioen en vond in het molenaarsvak een prachtige hobby.

De Ruiten in Slochteren

‘Zijn’ molen is De Ruiten in Slochteren. Een prachtige poldermolen die samen met de Fraeylemamolen en de Groote Poldermolen achter elkaar staan aan de Groenedijk. Alle drie molens zijn in beheer van Molenstichting Midden- en Oost-Groningen. In totaal heeft deze stichting tien molens in bezit. Zo ook de grootste in de omgeving, Entreprise in Kolham, en Stel’s Meuln in Harkstede. Beide korenmolens overigens.

De stichting zet zich in het voor het onderhoud en het behoud van de molens. Helmantel: “Rond 1900 stonden er alleen al in de gemeente Slochteren 55 molens, maar door ruilverkaveling en ook de komst van het gemaal bij Woudbloem zijn de poldermolens in hun functie overbodig geworden.”

Niet gek dus dat de stichting zich inzet voor de molens die er nog wel over zijn. “Landelijk gezien waren er vroeger zo’n 10.000 molens in Nederland te vinden, dat zijn er nu nog ongeveer 1000”, weet Helmantel.

Werken met een monument

Net zoals zijn collega-molenaars is het vrijwillig werken op de molen voor Helmantel een soort passie geworden. “Het mooie van molenaar zijn voor mij – en ik denk dat ik ook voor de anderen spreek – is de vrijheid en het werken met een monument. Ik vind het heel mooi en belangrijk om te vertellen en ook te kunnen laten zien hoe het vroeger ging. Hoe we het water verzetten en bij een korenmolen natuurlijk hoe het graan gemalen werd.”

Bij de vroegere poldermolens zijn veelal watercircuits aangelegd waardoor de molens nog wel kunnen doen waar ze voor gebouwd zijn. Zo ook bij De Ruiten. “Maar helaas, tijdens de Molendagen kan ik alles laten zien, maar water opmaken gaat even niet lukken. Er zit bovenin de molen een torenvalk te broedden en dat willen we natuurlijk niet verstoren”, besluit de molenaar glimlachend.

Overzicht

Welke molens in het verspreidingsgebied van deze krant zijn te bezoeken tijdens de Nationale Molendagen? Een overzicht.

Slochteren

In Slochteren zijn de molens te bezoeken. Daarnaast is er zaterdags een molenwandeling, Van Fraeylema tot Fraeylema, georganiseerd. Onder leiding van een gids loopt de groep vanaf het voorterrein van de Fraeylemaborg naar de Fraeylemamolen. De start is om 14.00 uur bij de Museumwinkel op het voorterrein van de borg.

Kolham

Entreprise Kolham is zondag open voor het publiek. Met onder meer een vrijmarkt voor kinderen. Verder zijn er diverse activiteiten en is de winkel in de molen, JoMilly Vintage, geopend.

Kropswolde

De prachtige korenmolen in Kropswolde Mulder Pot is op zaterdag geopend om te bekijken. De molen is die dag niet in werking in verband met de wieken die vlak over de grond scheren en dus gevaarlijk zijn voor omstanders. Op ambachtelijke wijze maalt het molenbedrijf nog volop. In de molenwinkel zijn veel artikelen te koop: van broodsoorten, tot meel, van pannenkoekmix tot aan alle denkbare bakbenodigdheden.

Zuidlaren

Een waar molenmonument is te vinden in Zuidlaren. Niet alleen de korenmolen is te bezichtigen, ook een collectie aan stoommachines, een specerijenmaalderij en diverse ambachtelijke beroepen zijn te zien bij De Wachter.

De Groeve

De Boezemvriend in De Groeve draait, maalt en is open op zaterdag. Een molen met een rijke geschiedenis en is in eigendom van de gemeente Tynaarlo.


Auteur

Marc Jansen