Op weg naar 150 jaar Aletta | ‘Tour d’Aletta’ tijdens reünie

HOOGEZAND

De datum van de reünie van het dr. Aletta Jacobs College (en al zijn rechtsvoorgangers) nadert met rasse schreden. Daarom in deze editie van ‘Op weg naar 150 jaar Aletta’ aandacht voor het programmaonderdeel ‘Tour d’Aletta’.

Door Jolanda Klunder

Onder de noemer ‘Tour d’Aletta’ kunnen reünisten zaterdagmiddag 13 oktober in een historische bus een tour maken langs alle plaatsen in Hoogezand en Sappemeer waar schoolgebouwen staan of hebben gestaan. Tim Loonstra uit havo-5 heeft, in samenwerking met leden van de Historische Vereniging Hoogezand-Sappemeer, de route samengesteld. Een gids zal de reünisten onderweg het een en ander vertellen.

De historische bus, die beschikbaar wordt gesteld door het Nationaal Busmuseum in Hoogezand, vertrekt op 3 tijdstippen vanaf de halte voor het huidige Aletta: 13.30 uur, 14.30 uur en 15.30 uur.

De oude RHBS

Uiteraard gaat de tour ook langs het prachtig gerestaureerde gebouw van de oude Rijks Hogere Burgerschool (R.H.B.S.) aan de Noorderstraat in Sappemeer. Frens Jonker – die als geschiedenisdocent, coördinator en conrector verbonden was aan het Aletta - heeft er nog les gegeven . Als redactielid van het magazine ‘Pluustergoud’ van de Historische Vereniging H-S schreef hij over de beginjaren van de H.B.S. Hieronder een aantal passages uit het artikel:

‘In 1863 werd de wet op het Middelbaar Onderwijs aangenomen in de Eerste en Tweede Kamer en bekrachtigd door de koning. Een nieuw onderwijstype werd geboren, de H.B.S., de Hogere Burgerschool. De school leidde niet op voor de universiteit maar voor functies in de handel, nijverheid en industrie. Volgens minister Thorbecke, de ontwerper van de wet, moest de school het opleidingsinstituut worden voor de nieuwe maatschappij. De wet bood de mogelijkheid voor een drie- en een vijfjarige cursus. Opgemerkt moet worden dat de school alleen bedoeld was voor jongens. In onze provincie was de belangstelling voor de nieuwe school groot.’

‘Bij koninklijk besluit van 8 juli 1868 werd de gemeente Sappemeer aangewezen als “zetel eener Rijks Hogere Burgerschool met driejarige cursus’ en werd met ingang van 1 oktober 1868 een aantal leerkrachten benoemd. De school telde in december van dat jaar een aantal van 52 leerlingen.’

‘Tot directeur/ leraar werd benoemd dr. J.W.A. Renssen met een jaarsalaris van fl. 2500. De ‘gewone’ leraren verdienden fl. 1800, terwijl de gymnastiekdocent genoegen moest nemen met fl. 800. De conciërge ontving fl. 350 met daarboven vrij wonen, vuur en licht. Ter vergelijking: een gewone onderwijzer verdiende ongeveer fl. 500, terwijl een huisarts als dokter Abraham Jacobs (de vader van Aletta; red.) een jaarinkomen had van fl. 2000.’

‘Directeur Renssen haalde de vaderlandse geschiedenisboekjes, omdat hij het aandurfde Aletta Jacobs toestemming te geven als toehoorder enige lessen te volgen.’

‘De H.B.S. bleef geen jongensschool, Thorbecke gaf Renssen toestemming meisjes toe te laten. Niet alle docenten waren gelukkig met die ontwikkeling. Ze vonden meisjes in grote klassen maar lastig. Sommige onderwerpen kon je rustig behandelen in een jongensklas, maar met meisjes erbij kon dat moeilijkheden opleveren. Samen de gymles volgen was natuurlijk uit den boze.’

Herinneringen

In ‘Pluustergoud’ staat ook een artikel van HBS-leerling Wieko Smit, getiteld ‘Cultuur en ontspanning op de HBS (1965-1970)’. Een passage uit Smits artikel:

‘Door een roosterwijziging moesten we in die tijd één dag in de week om 08.00 uur op school zijn. Wij leerlingen vonden dat veel te vroeg en besloten in pyjama naar school te gaan. Het Nieuwsblad van het Noorden had lucht gekregen van deze actie en stuurde een verslaggever en fotograaf. En zo haalde geschiedenisdocent de heer Jonker met zijn klas, allen gekleed in pyjama, de krant. De toenmalige rector ijsbeerde getergd over de gang en moest niets hebben van deze ludieke actie.’

Herinneringslokaal

Reünisten kunnen zaterdag 13 oktober hun herinneringen aan de middelbareschooltijd op papier achterlaten in het daarvoor ingerichte ‘Herinneringslokaal’. Een leuke herinnering, onvergetelijke belevenis of hilarische anekdote kan nu ook al naar naar Frank Stäbler gemaildworden: fstäbler@aletta.nl.

Schoolreisgevoel ervaren

Reünisten die de bustour het liefst met hun eigen oud-klasgenoten willen beleven, om zodoende het schoolreisgevoel weer te ervaren, kunnen er voor kiezen in te stappen in de gereviseerde buurtbus. Deze tweede historische bus van het museum wordt zaterdag 13 oktober bestuurd door oud-leerling Menno Zuidgeest. De buurtbus biedt plaats aan 8 personen.

De 20-jarige Menno bezocht het Nationaal Busmuseum aan de Produktieweg 13 in Hoogezand in 2013 voor het eerst. Hij was toen leerling van de afdeling praktijkonderwijs van het Aletta. Toen hij in 2014 een stageadres zocht, adviseerde zijn lerares Ina Krijgsveld hem bij het museum te vragen naar mogelijkheden. Hij solliciteerde, mocht komen en had er een fantastische stagetijd.

En Menno is er nog steeds, want hij maakt inmiddels onderdeel uit van de grote groep vrijwilligers die het museum runnen. Samen met zijn vader Paul heeft hij onlangs de gele buurtbus gereviseerd en opgeknapt en daar is hij trots op.

Hij zal er op zaterdag 13 oktober kleine groepjes reünisten in vervoeren.

Binnenkort begint Menno aan de opleiding tot buschauffeur bij Qbuzz. Als hij slaagt, mag hij in de toekomst ook in de grote historische bussen gaan rijden. Want wat er ook gebeurt, Menno zal altijd als vrijwilliger verbonden blijven aan het museum.

Meer informatie

Er is veel te vinden over de historie van het onderwijs in onze gemeente, zowel op de site van het Historisch Archief Midden-Groningen als op de site en in de magazines van de Historische Vereniging Hoogezand-Sappemeer. In de vaste rubriek ‘Vroeger en Nu’ in deze krant zal de historische vereniging de komende weken aandacht besteden aan de gebouwen van 150 jaar Aletta.

Leerling Tim Loonstra heeft aangegeven dat de route van Tour d’ Aletta zowel in een papieren als in een digitale versie zal verschijnen. De papieren versie zal na de reünie te verkrijgen zijn bij de receptie van het dr. Aletta Jacobs College.

Zie ook www.aletta.nl.


Auteur

Marc Jansen Redacteur