Original Play op Jan Ligthartschool: ‘Spelen is een geschenk’

WESTERBROEK

Jolanta Graczycowska was donderdag te gast op de Jan Ligthartschool in Westerbroek. Helemaal uit Polen gekomen om te spelen met de 38 leerlingen. Spelen volgens de principes van Original Play.

Door Marc Jansen

Ze noemt zichzelf ‘vertegenwoordiger van het Original Play-programma in Europa’. Een blik op de website originalplay.eu leert dat Jolanta Graczycowska 1 van de 2 ‘aangewezen mentoren’ van The International Foundation for Original Play is. De andere mentor is de Amerikaan Fred Donaldson, de grondlegger van Original Play.

2 manieren van spelen

“Fred ontdekte dat er 2 manieren van spelen zijn”, vertelt de Poolse. “Cultural play and original play. Cultural play is spelen zoals we dat geleerd hebben, gebaseerd op vaardigheden. Vaak moet hierbij aan regels voldaan worden. Voorbeelden zijn spelletjes (games) en sporten. Kenmerkend is een competitief element. Deze manier van spelen benadrukt daarmee verschillen.”

Original play is een manier van spelen die aangeboren is. Spelen is een geschenk, zoals sommige dieren dat ook gekregen hebben. Daarbij worden geen levels onderscheiden. De 1 is niet beter of slechter in spelen dan een ander. Iedereen is daardoor gelijk.”

Jan Ligthartschool

Ze vertelt het zittend op haar knieën op een mat in de hal van de Jan Ligthartschool. Nahijgend van speelsessies met achtereenvolgens onder- en middenbouw van de school. Samen met Annemarie Eenhoorn en Christiaan Zandt evalueert ze die sessie .

Eenhoorn is invalkracht op de Westerbroekster school. Sinds juni biedt ze de groepen 1, 2 en 3 eens per week Original Play aan. “Als antwoord op de behoefte van de kinderen om in een veilige omgeving met elkaar fysiek in contact te komen.”

Christaan Zandt houdt zich - als ouder - op een basisschool in Wehe den Hoorn al wat langer bezig met Original Play.

‘Kom je weer met ons spelen, juf?’

“Iedere week maken de stoelen en tafels uit de hal plaats voor een mat”, vertelt Annemarie Eenhoorn. “Bij het zien van die mat roepen de kinderen al enthousiast: ‘kom je weer met ons spelen juf?’. Wanneer de kinderen de mat op komen, wordt er gerollebold, gedold, over en onder elkaar door gekropen, paard gereden en ondersteboven gehangen. Alleen wie echt wil, doet mee. Ook kijken mag, of teruggaan naar de klas, wanneer je er even geen zin in hebt.”

“Geen dwang, geen competitie, geen angst of agressie”, ervaart juf Annemarie. “Een prachtig fundament voor veiligheid en vertrouwen. Voor contact en verbinding.”

Elk kind moet spelen

”Elk kind moet spelen, moet vreugde voelen”, zegt Jolanta Graczycowska. Zij kan het weten. Al 16 jaar speelt ze over de hele wereld met kinderen. Daarnaast heeft ze als lerares en therapeut jarenlange ervaring met kinderen met autisme, ADHD, dyslexie, psychomotorische stoornissen en ontwikkelingsproblemen. “Original Play leert kinderen om te gaan met hard behaviour, hoe emoties te reguleren. Juist door elkaar aan te raken.”

Ze vertelt hoe ze haar eigen leerlingen - sinds 3 jaar is ze vast verbonden aan een Poolse school - dagelijks met Original Play confronteert. Haar klas wijkt daardoor nogal af van de andere klassen op school, weet ze. “Als ik in de pauzes naar het schoolplein kijk, zie ik kinderen uit de andere klassen in groepjes van 2 of 3, of zelfs alleen, staan of spelen. Mijn klas is altijd als groep van 17 kinderen op het schoolplein te vinden. Als vogels verplaatsen ze zich van de ene naar de andere plek. Altijd als geheel.”

Spelen volgens de principes van Original Play

Dan gaat de bel en is de bovenbouw van de Jan Ligthartschool aan de beurt om te spelen volgens de principes van Original Play. Eerst 1 op 1 met Graczycowska.

De eerste leerling pakt haar uitgestoken arm en sleurt haar aan die arm over de mat. Het ziet er ongecontroleerd uit. Alle kinderen die willen spelen, volgen dit voorbeeld.

Vervolgens betrekt Graczycowska eerst Zandt en later ook Eenhoorn erbij en wordt 2 op 2 en 3 op 3 gespeeld. Als Graczycowska daarna weer overschakelt naar het 1 op 1 spelen, oogt het spel minder cpmpetetief. Het arm-slepen heeft plaatsgemaakt voor op en over elkaar klauteren, waarbij behalve gromgeluiden ook gelach te horen is.

Gesproken wordt er niet.


Auteur

Marc Jansen Redacteur