Aardbevingsgebied 'mag op meer urgentie rekenen', zegt de Koning (en vier eerdere uitspraken over Groningen)

Mensen die in het aardbevingsgebied in een huis wonen dat versterkt moet worden ‘mogen op meer urgentie rekenen’ van de Rijksoverheid. Dat sprak Koning Willem-Alexander dinsdag uit in de troonrede.

Met het Nationaal Programma Groningen investeert de regering ‘in de toekomst van het hele gebied’.

Deze verwijzingen naar Groningen volgen op het besluit van het kabinet om sneller te stoppen met gas winnen dan eerder gepland. Het kabinet wil de gaswinning al medio 2022 stoppen, in plaats van uiterlijk 2030, waarvan eerst werd uitgegaan.

‘En toch viel het kwartje niet’

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat zei vorige week tegen journalisten van de NOS: ,,Het Rijk is hier natuurlijk te lang mee doorgegaan. Dat is niet één kabinet geweest, dat zijn we eigenlijk allemaal geweest. We hadden al tien jaar geleden moeten beginnen met ons te realiseren dat er iets serieus aan de hand was, en we hadden ons tien jaar eerder moeten realiseren dat je het niet aan de oliemaatschappijen kunt overlaten. We lieten een heel gebied trillen en toch viel het kwartje niet dat dit een publieke verantwoordelijkheid is.’’

Zo ver ging de Koning niet in zijn troonrede, die voor het vijfde jaar op rij kort stilstond bij de gaswinning en/of de daarmee gepaard gaande ellende in Groningen.

Vorig jaar sprak de Koning uit dat het kabinet met het besluit om de gaswinning in Groningen zo snel mogelijk terug te brengen naar nul, recht wilde doen aan de inwoners van het aardbevingsgebied. ,,Natuurlijk zijn hiermee niet alle problemen opgelost’’, voegde hij er aan toe.

‘Een gênante vertoning’

Groningen wist dat al lang. De schadeafhandeling stokte opnieuw en de versterking van duizenden woningen in het bevingsgebied lag door Haags gedoe op zijn gat. De aanpak van de gasellende en de ‘dooddoener’ in de troonrede werden door deze krant ‘een gênante vertoning’ genoemd.

Of de versterking van woningen na vandaag daadwerkelijk voortvarend wordt opgepakt moet blijken. Minister Wiebes werkt aan een bouwakkoord. Ondernemers willen de zekerheid hebben dat ze voor langere tijd aan de slag kunnen - er moet immers veel mankracht bij - en dat de minister niet net als vorig jaar weer op de rem trapt.

Wat zei de Koning in eerdere troonredes?

In 2015 noemde de Koning de gaswinning en ook de versterking van woningen voor het eerst, dat was in de tijd dat de regering bij monde van minister Henk Kamp nog vasthield aan de leveringszekerheid.

De Koning zei toen: ,,Eerder dit jaar is besloten minder gas te winnen in Groningen vanwege de aardbevingen. De Nationaal Coördinator Groningen stelt samen met de inwoners van het gebied een plan op voor de versterking van woningen. De verminderde beschikbaarheid van gas maakt de afspraken uit het Energieakkoord over de ontwikkeling van nieuwe vormen van energie extra belangrijk. In december 2015 brengt het kabinet een rapport uit met een strategische visie op de energievoorziening in Nederland.’’

In 2016 zei Willem-Alexander: ,,Investeren in de toekomst betekent ook problemen aanpakken zoals die zich voordoen in het aardbevingsgebied in de provincie Groningen. De gevolgen zijn ingrijpend en de regering wil samen met alle getroffen Groningers werken aan oplossingen. Door de gaswinning te halveren ten opzichte van 2012 en woningen en andere gebouwen te versterken, worden veiligheidsrisico’s beperkt.’’

In 2017 zei de Koning: ,,De gaswinning in Groningen is in deze kabinetsperiode met meer dan de helft gereduceerd en per 1 oktober aanstaande wordt de productie verder teruggebracht. Maar er is meer nodig om recht te doen aan de getroffen Groningers. Een schadefonds en een nieuw schadeprotocol zijn in voorbereiding. De regering realiseert zich dat de grote zorgen van de mensen die wonen in het aardbevingsgebied in Groningen niet zomaar zijn weggenomen.’’