Het is pompen of verzuipen aan het Zuidlaardermeer

Recreatieondernemers, gebruikers en drie omliggende gemeenten zijn bezorgd over de plannen van waterschap Hunze en Aa’s met het Zuidlaardermeer. De waterkwaliteit moet omhoog en het waterpeil omlaag, om te voorkomen dat het meer leegloopt en Stad onderwater komt te staan.

Een gevolg van het verbeteren van de waterkwaliteit kan zijn dat waterplanten gaan groeien. In combinatie met verlagen van het waterpeil, nodig omdat de bodem elders in Groningen daalt, kan het Zuidlaardermeer onbevaarbaar worden. Daarmee komt ook de doorgaande vaarroute voor watersporters naar Groningen, Drenthe en Noord-Duitsland in gevaar.

Onbegrip overheerst. Waterschap Hunze en Aa’s is voor ondernemer John Stalman van Allround Watersport in Meerwijck altijd een goede partner geweest. ,,Wij hebben in het verleden gezamenlijk goede maatregelen kunnen nemen. Ik heb het gevoel alsof de schellen mij van de ogen zijn gevallen. Ik maak mij hele grote zorgen over wat hier gebeurt.’’

Stalman voelt zich aan het lijntje gehouden. ,,Ik herken het beleid van het waterschap niet meer. Op het gebied van natuur en recreatie hadden wij hier altijd een supersamenwerking, maar ik ben te goed van vertrouwen geweest’’.

Die samenwerking leidde er, ook door inzet van stichting Het Groninger Landschap, mede toe dat het Zuidlaardermeer een El Dorado werd voor bevers, otters en zeearenden. Waar ook ruimte bleef voor watersport, maar daar lijkt, volgens Stalman, de ondernemers rondom het Zuidlaardermeer, het Watersportverbond en Hiswa-Recron een eind aan te komen. ,,Er is geen enkele reden om aan te nemen dat het meevalt. De huidige koers zet ons alleen maar op achterstand.’’

,,Als het waterschap nou zou zeggen: ‘het Zuidlaardermeer wordt op termijn minder goed bevaarbaar, misschien moet je er eens over nadenken om je bedrijf te verplaatsen’, dan is dat duidelijk’’, oordeelt Stalman. ,,Ik zeg ook niet dat het waterschap niets mag doen, maar doe het dan zo dat beide partijen daar voordeel van hebben. In een project dat 7 à 8 miljoen euro kost, gaat niet één euro naar de facilitering van de watersport.’’

Dagelijks bestuurslid Fien Heeringa van het waterschap Hunze en Aa’s verwacht niet dat het meer dichtgroeit. ,,Belanghebbenden van de vaarrecreatie op het Zuidlaardermeer menen iets te lezen wat er niet staat. Daardoor is ontrust ontstaan en dat betreuren wij ten zeerste.’’

Heeringa zegt niet te begrijpen waar dat verhaal van een met waterplanten dichtgegroeid meer vandaan komt. ,,Het is niet waarschijnlijk dat de vaargeul dichtgroeit. De beoogde luwe zones komen in de ondiepe gedeelten. Dat is 30 procent van het meer waar nu ook geen vaarrecreatie mogelijk is.’’

De besluitvorming is ook nog eens ondoorzichtig, stelt Stalman. ,,Er wordt voorontwerp op voorontwerp vastgesteld. Bij elk besluit wordt mij beloofd dat ik in de toekomst mijn zegje kan doen, maar als ik dan mijn zegje wil doen, is het van: daar had je eerder mee moeten komen. Dan sta ik als burger in mijn hemd. Het waterschap onderneemt mijns inziens acties waarvan ook de gemeenten Midden-Groningen, Tynaarlo en Groningen, de consequenties niet overzien. Dat ambtenaren later zullen zeggen: sorry, dat hadden wij ook in de gaten.’’

Leden van het algemeen bestuur (AB) van het waterschap zetten vraagtekens bij de communicatie. ,,Dit is geen incident. Wij merken vaker dat betrokkenheid van derden niet gegarandeerd is.’’ Een aantal AB-leden wil dat Heeringa voor 25 maart, wanneer het ontwerp-waterbeheerprogramma ter inzage wordt gelegd, met belanghebbenden in gesprek gaat.’’ Dat heeft Heeringa toegezegd. ,,Mensen kunnen altijd bij ons terecht voor tekst en uitleg.’’ Het AB adviseert het waterschap te rade te gaan bij Noorderzijlvest, om te zien hoe wordt omgegaan met recreatiebelangen op het Paterswoldsemeer, waar het wel goed gaat.

Dat belangenverenigingen van vaarrecreanten bij de plannen betrokken zijn, ontkent Stalman niet. ,,Wij worden gehoord, zeker, maar dat betekent niet automatisch dat er ook naar ons wordt geluisterd. Als de plannen van het waterschap werkelijkheid worden, wordt een koers ingezet waarvan geen weg terug is. Dan wordt het gebied afgesloten voor mensen en zullen toekomstige generaties het Zuidlaardermeer alleen nog van horen zeggen kennen. Een waterplantensoep waar mensen omheen mogen fietsen.’’

Midden-Groningen heeft bij monde van wethouder Jan Jakob Boersma een brief naar het waterschap gestuurd. Daarin staat dat het bestaande gebruik van het meer het uitgangspunt moet zijn. ,,Wij zien ook dat er meerdere functies zijn van het meer, maar vragen om de economische belangen, recreatie, toerisme en ondernemerschap, op een volwaardige manier mee te wegen in uw plannen.’’ Boersma vraagt het waterschap in afwachting van de uitkomsten van onderzoeken naar de bevaarbaarheid en het versterken van toeristisch recreatieve voorzieningen, geen ‘spijtbeslissingen’ te nemen.

Willem Otto Nachbar, eigenaar van De Bloemert in Midlaren en voorzitter van de ondernemersvereniging Zuidlaardermeer, zegt dat de zorgen groot zijn. ,,Waterplanten zijn killing voor watersport en als ze er eenmaal zijn, als het eenmaal gaat woekeren, ben je te laat. De kaderrichtlijn water verplicht het waterschap om de waterkwaliteit te verbeteren. Met als gevolg dat de blauwalg verdwijnt en de kwaliteit van het zwemwater verbetert. Maar als een betere waterkwaliteit tot gevolg heeft dat waterplanten gaan woekeren, wordt het zwemmen ook lastig.’’

Net als Stalman zegt ook Nachbar geen zicht te hebben op de besluitvorming van het waterschap. ,,Het stoort mij dat wij niet betrokken worden bij plannen, maar steeds voor voldongen feiten worden gesteld. Het waterschap heeft geen recreatiedoelstelling. Als ondernemers willen wij de onze belangen opgenomen zien in het Integraal Maatregelenplan.’’

Heeringa merkt op dat uitwerking van de maatregelen nog niet met betrokkenen is besproken. ,,Want dat is nog niet aan de orde. Zodra plannen worden uitgewerkt wordt er contact gelegd.’’

Stalman zegt tot afgelopen vrijdag geen reactie van de portefeuillehouder te hebben ontvangen. ,,Gezien de urgentie hebben wij zelf maar weer eens contact met het waterschap opgenomen. De secretaresse zei dat men ons laat weten ‘wanneer het schikt om een afspraak te maken’. Velen hebben zich al bij ons aangesloten om met elkaar dit gesprek aan te gaan.’’

KADER

Het Integraal Maatregelenplan (IMP) Zuidlaardermeer maakt deel uit het van het Ontwerp Waterbeheerprogramma (WBP) 2022-2027 van Hunze en Aa’s. Het IMP is door de provincies Drenthe en Groningen, Drents Landschap, Het Groninger Landschap, de gemeenten Groningen, Midden-Groningen en Tynaarlo en de Vereniging Recreatiebelangen Zuidboaardermeer tot stand gekomen. Specifieke maatregelen voor het Zuidlaardermeer zijn o.a. ‘herinrichting oeverzones en ‘aanbrengen luwe zones’.