Dat jongetje op de foto - column

Winschoten - De Deutsche Demokratische Republik, kortweg DDR. De tijd van Erich Honecker, Trabant, Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, Stasi en de Berlijnse Muur. Het moet 1986 zijn geweest.

Op het programma stonden bezoeken aan onder andere Oost- en West-Berlijn, Leipzig, Dresden, Weimar, waar één van de grootste Duitse schrijvers, Johann Wolfgang von Goethe, zijn laatste adem uitblies, het Olympisch Stadion, Kurfürstendamm, en discotheek Sound waar Christiane F(elscherinow) voor het eerst in aanraking kwam met geestverruimende middelen. Bij grensovergang Checkpoint Charlie moesten 25 Westmark worden gewisseld voor 25 Ostmark. Eén op één, terwijl de Deutsche Mark vele malen meer waard was. Op zich niet erg, want het was nog een hele kluif om de Mark der DDR, zoals de munteenheid officieel heette, stuk te slaan. Het assortiment was zeer beperkt en de prijzen laag. Aangeraden werd dan ook om West-Duitse marken op straat te wisselen. Het mes sneed daarbij aan twee kanten. Voor een Westmark werd grif zes tot zeven Ostmark neergeteld en de bevolking was dol op het geld uit het vermaledijde westen, daar in zogenoemde Intershops uitsluitend westerse producten te koop waren, die met westerse valuta betaald konden worden. Voorzichtigheid was echter geboden. De Oost-Duitse geheime dienst had namelijk oren en ogen overal. Het wisselen gebeurde derhalve in steegjes en achter het struikgewas. In het gareel lopen was het devies, misstappen werden niet of nauwelijks getolereerd. En dat brengt mij bij bovenstaande foto, gemaakt op de Dag van de Arbeid, 1 mei, in Leipzig. Militairen keurig in het gelid met de communistische of de Oost-Duitse vlag. In het midden een commandant, met pet, die alles nauwgezet in de gaten houdt. Zelfs de passen zijn identiek: links, rechts, links, rechts. Behalve die van het jongetje in spijkerkleding. Waar de soldaten de linker voet naar voren zetten, plaats hij zijn rechter op de grond. Tegendraads. Strak voor zich uitkijkend. Stoïcijns en zelfverzekerd. Wars van regels en wetten. Held.