Oude schaaklegende ontmoet de kampioen van morgen

Slochteren - SLOCHTEREN - Burgemeester Geert-Jan ten Brink van Slochteren noemde de schaaksimultaan met Karpov in de Fraeylemaborg een ontmoeting tussen ‘the legend of the old days’ en ‘the champions of tomorrow’. Daarbij doelde hij vermoedelijk op de 10-jarige Jonas Hilwerda.

Door Herman Sandman

De jongen uit Groningen werd vorig jaar Nederlands kampioen in de categorie onder 9 jaar en won dit jaar de nationale titel bij het snelschaken en rapidschaken. Dat hij maandag meedeed in Slochteren was ook omdat hij het schaaktoernooi in Groningen langs zich heen moest laten gaan wegens familiebezoek in Denemarken. Anders had hij daar serieus zijn krachten gemeten.

Toekomst

Dat de andere deelnemers ‘kampioenen van de toekomst’ waren viel te betwijfelen. De tegenstanders van Anatoly Karpov in de kleine zaal van de roemruchte borg waren zonder uitzondering mannen en - goede schakers, dat wel - maar zonder uitzondering mannen in ‘de jaren des verstands’. Wel zullen ze zich kleine jongens hebben gevoeld. Met de Russische grootmeester stond er niet zomaar iemand aan de andere kant van het bord. Hij is momenteel een man in ruste en speelt vooral dit soort wedstrijden, maar hij is wel voormalig wereldkampioen. De in 1951 in Zlato-oest geboren Anatoli Jevgenevitsj Karpov werd in de jaren tachtig bekend vanwege de uitputtende strijd om de wereldtitel tegen Garri Kasparov, die in de tijd van glasnost en perestrojka gezien werd als een strijd van het oude Rusland tegen het nieuwe. Karpov vertegenwoordige het oude Rusland. Kasparov won.

Fraeylemaborg

Een levende legende niettemin en Ten Brink en Marjon Edzes, directeur van de Fraeylemaborg, lieten in hun welkomstwoorden blijken vereerd te zijn met zijn komst. Die had meerdere redenen. Een was de rematch van de strijd tussen Jan Timman en Karpov uit 1993, die de Rus na 21 matches met een half puntje won en waarmee hij de FIDE-wereldtitel herwon. Het weerzien tussen de grootheden, die elkaar in totaal in 102 partijen bevochten, eindigde zondag op het schaaktoernooi in Groningen opnieuw in een zege voor de man uit het oosten. De aanwezigheid van Karpov had daarnaast te maken met het Nederland-Rusland jaar dat nu is afgesloten. Er was een directe historische link, verduidelijkte Edzes, waarin rollen zijn weggelegd voor Koning Willem II, zijn vrouw Anna Paulowna, dochter van de vermoorde tsaar Paul en voormalig borgheer Henric Piccardt. Er was een economisch link, Gazprom en GasTerra, er was de 51e editie van het schaakfestival in Groningen, dat 30 december werd afgesloten en ver daarvoor, op een mooie dag in juli, kreeg Ten Brink een telefoontje van Jan Colly, toernooidirecteur in Groningen, ‘of we niet iets leuks konden doen?’

Schaaksimultaan

Ten Brink benadrukte dat de schaaksimultaan in de borg meer te maken had met Slochterenpromotie dan zijn eigen liefde voor schaak: “Ik ben kampioen geworden op de middelbare school in Assen. Toen hield ik het voor gezien. Je moet altijd op je hoogtepunt stoppen.” Maar hij schoof wel aan, evenals Jan Lulofs uit Kolham, volgens Colly de beste schaker van Slochteren. Hugo Timmer, het vriendje van Jonas, had eveneens mee willen doen, maar daar was geen plek meer voor. Hij keek mee over de schouder van Jonas en zag dat Karpov bij hem ‘wel lang moest nadenken’. Hij meldde na ongeveer een kwartier dat zijn vriendje een pion voor stond. Een half uur later was de stand alweer gelijk. De kampioen van de toekomst verloor uiteindelijk van de oude legende, na dik drie uur. Karpov nam daarna even de tijd om met de jongen de partij door te nemen. Jonas: “Ik was een van de laatste die klaar was. Bijna iedereen heeft verloren. Er waren twee met remise. Karpov zei dat ik een goede opening had. Maar ik maakte een fout en daardoor verloor ik.” Jonas bleef overigens niet lang nakletsen. Meteen na de partij reden ze naar Groningen om nog even bij het echte toernooi te kijken.